ALTIN 505,06
DOLAR 8,2995
EURO 9,7343
BIST 10,7523
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 21°C
Gök Gürültülü

Türkşeker gıda piyasasına iddialı girdi, Tarım AŞ’yi kurdu

10.08.2020
69
A+
A-

HÜSEYİN GÖKÇE Bu yıl hububatta kontratlı alım modeliyle piyasaya girerek dikkatleri çeken Türkşeker, bu modelle ürettirdiği hammaddeyi özel …

HÜSEYİN GÖKÇE

Bu yıl hububatta kontratlı alım modeliyle piyasaya girerek dikkatleri çeken Türkşeker, bu modelle ürettirdiği hammaddeyi özel kesim fabrikalarında işleyerek sonuncu eser haline getirmeye hazırlanıyor. Bu emelle Vakıf Iştirak tarafından kurulan VKT Tarım AŞ’nin yüzde 49’u devralınırken, şirketin ismi Türkşeker Tarım AŞ olarak değiştirilecek.

Türkşeker Genel Müdürü Mücahit Alkan, piyasaya girmeleri sebebiyle üreticinin elindeki eseri gerçek fiyatından satın almak zorunda kalanların bu işten rahatsız olduğunu söyledi. Ankara Sohbetleri’ne konuk olan Alkan, Ankara Temsilcimiz Ferit Parlak’ın sorularını yanıtlandırdı.

Türkşeker’in bu yıl sürpriz biçimde, pancar dışındaki eserler için de kontratlı alım yoluyla piyasaya girmesindeki hedef neydi? Tam olarak ne öngörüyorsunuz?

Biz temel olarak, çiftçimizin, sanayicimizin ve tüketicimizin kazanacağı bir sistem kurmayı öngörüyoruz. Bunu yaparken çiftçiye 4 temel konuda taahhütlerimiz var. Kontratlı üretim modelimizde girdileri biz temin edeceğimiz için; tohum, gübre, ilaç, mazot ve elektrik, tarla hazırlığı, hasat, nakliye üzere temel girdilerin maliyetleri azalacak. Türkşeker finansman maliyetini üstlenecek, böylelikle çiftçimiz yüksek finansman maliyetine katlanmak zorunda kalmayacak. Çiftçimizin eserini kıymetinden alacağız. Başlarken, beş gün içinde ödemeyi taahhüt ederken, bunu daha sonra üç güne düşürdük.

Bu sene piyasaya girince, ziraat odalarından teşekkür telefonları gelmeye başladı. Çiftçinin tüm girdileri düşük maliyetle temin edilecek. Tüm bunları yaparken çok cüzi bir kâr koyup eserin son tüketiciye ulaşmasını sağlayacağız. Yani biz piyasayı regüle ederken, makul ölçülerde gelir sağlamanın yanı sıra, sanayiciyi, çiftçiyi ve tüketiciyi şad edecek modeli hayata geçirmeye hazırlanıyoruz. Tıpkı vakitte piyasada kabul edilebilir kâr marjıyla ticaret yapan bireyler de kazanacak. Örneğin fırıncı için un fiyatları, un sanayicisi için buğday fiyatı öngörülebilir olacak. Piyasada önemli spekülasyon olduğunda, beşerler gidip stok yapmak zorunda kalıyor.

Hububat piyasasında fiyatı sizin yükselttiğiniz ve bu yüzden tüketicilerin daha değerliye tüketmek zorunda kaldığı tenkitleri de geliyor…

Bizim sisteme girişimizde, Iktisat ve Maliye Bakanı Sayın Berat Albayrak’ın yönlendirmesi çok tesirli oldu. Piyasadaki spekülatif fiyat artışlarının önüne geçmek için bu çalışmaları yapıyoruz. Mevcut sistemde, dönem başında fiyat üretici aleyhine başlıyor. Eser spekülatörlerin eline geçince fiyat artıyor. Dönem sonunda ise tüketici aleyhine fiyat artışı yaşanıyordu. Bu yıl Türkşeker piyasaya adım atınca, eseri çiftçi lehine gerçek bedelinden almak zorunda kalanlar rahatsız oldu.

Türkşeker’in piyasaya girmesiyle birlikte dönem başında üretici lehine fiyat artışı yaşanmaya başlarken, dönem sonunda da tüketici kaliteli eseri uygun fiyata temin edecek. Burada bizim maksadımız çiftçinin, endüstricinin ve tüketicinin aleyhine piyasayı bozan ve genelde de dal dışından oyunculardır. Bu oyuncuların devre dışı bırakılmasıyla zincirin tüm ögelerinin memnun olacağı sistem kuruyoruz. Biz çiftçiden aldığımız eseri depoluyoruz ve muhtaçlığı olduğunda sanayiciye veriyoruz.

Eserleri siz mi işleyeceksiniz?

Bizim hiçbir vakit fabrika kurma niyetimiz ve hedefimiz yok. Biz endüstricinin kullanmadığı kapasiteye talibiz. Biz sanayiciden fiyat alacağız, belirlediğimiz standartlarda en uygun üretimi kim yapacaksa, onun fabrikasını kullanacağız. Ortaya rastgele bir aracı sokmadan, Tarım Kredi Birliği’nin marketlerinde, mahallî ve ulusal marketlerde eserleri piyasaya süreceğiz. Kendi markamızla satış yapacağımız üzere, zincir marketlere de onların markasıyla üretim yapacağız. Marketler fiyatı gelecek yıl Haziran ayına kadar sabit tutmaya kelam verirse biz de onlara tıpkı fiyattan üretmeye devam edeceğimiz taahhüdünü veriyoruz.

Bu süreçte kur artışı olağan ki dikkate alınacak. Şayet biz devrede olmasak, kurda yaşanacak muhtemel artışlarda eser fiyatı çok yükselecekken, biz bu artışı da minimize etmiş olacağız. Biz öngöremediğimiz gelişmelerde bile ziyanı düşük tutmanın gayretini vereceğiz. Aslında bu kurguyla bir arada, kontratlı tarım ve münavebe sistemle pancar çiftçimizin bir yılı değil üç yılı garanti altına alınmış olacak. Böylelikle toprağın sürdürülebilirliği sağlanacak. Mevcut sistemde bu mümkün olmadığından maalesef toprak özelliğini kaybediyor. Nevşehir, Niğde’de gibisi yaşanıyor. Toprak özelliğini kaybettiği için patates ekilemiyor. Artık o topraklarda ekim yapılamıyor. Örneğin Ereğli ve Ilgın’da mısır yerine ayçiçeği, arpa, buğday, yulaf ektiriyoruz. Ağır su gereksinimi olan eserleri ektirmiyoruz. Bu eserleri de Samsun Çarşamba, Balıkesir Susurluk, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da suyun kâfi olduğu bölgelere çekiyoruz. Böylece toprakta olduğu üzere suyun da sürdürülebilirliğini sağlayacağız.

Buğday konusundaki kontratlı üretim amacınız nedir?

Bu yıl bizim 2 milyon ton buğday üretim maksadımız var. 4 milyon dekar alana buğday ekeceğiz. Bunun 400 bin tonu makarnalık buğday olacak. Bunları da eklediğimizde yeni yapıyla biz her yıl 8 milyon dekarlık alana eser ektirmiş olacağız. Burada bir de suistimalin önüne geçmek için çalışma yapıyoruz. Şeker pancarı tarımında, çiftçi dayanağı olmadığı için pancar çiftçisinin Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıt zaruriliği yok. Fakat pancar ektiği halde, buğday ekmiş üzere gösterip ÇKS takviyelerinden yararlanmaya çalışanlar var. Bunun da önüne geçeceğiz.

Atıl tarım topraklarının kıymetlendirilmesi konusunda da çalışma yapacağınızı biliyoruz. Bunu ayrıntılandırabilir misiniz?

En kıymetli çalışmalarımızdan birisinin bunun olacağını söyleyebilirim. Yalnızca Hazine yeri değil, mera alanları da hayvancılığın zayıflamasıyla birlikte boş yerler haline geldi. Ziraat odaları, ziraî kooperatifler, çiftçi birliklerinin tertibiyle bu toprakları kiralayıp onlara tahsis edebiliriz. Yahut onlar da direkt kiralama yapabilirler. Kullanılmayan tarım topraklarını üretime açmayı planlıyoruz. Tarımla ilgili hazırlanan bir raporda, tarım en büyük tehdidin yeni kuşağın tarıma sıcak bakmaması olarak belirtiliyor. Şu an çiftçilik yapan kitlenin yüzde 65’i 50 yaş üstü. Gençleri süratli formda tarıma yönlendirmemiz lazım. Öbür bir alan da jeotermal güçten yararlanarak seralarda ziraî üretim yapmak ve yaptırmak. MTA Genel Müdürlüğü bu mevzuda işlenebilir, üretime hazır jeotermal alanlarla ilgili bize bir çalışma verdi.

Üretmek isteyenlere sera heyetimi dahil takviye verip, eser üretilebilir hale geldiğinde girdilerini karşılayıp, hububat ve bakliyatta olduğu üzere kontratlı tarım yapalım diyoruz. Yani dönem başında sayıları belirleyip, piyasanın pik ve taban yaptığı devirde anlaştığımız sayıları ödeyeceğiz. Şu an Antalya’da sera üreticilerinin en büyük sorunu, eserin olmadığı periyotta iyi para kazanırken, bol olduğu periyotta büyük ziyan etmeleri. Halbuki ortacılar bu işten hiçbir vakit ziyan etmiyor. Yaklaşık 4 bin dekar jeotermal alanda sera üretimi yapmayı planlıyoruz. Bir yandan da MTA çalışmalarına devam ediyor. Potansiyel olup da sondaj yapılmamış alanlar var.

“Yıllık yüzde 30’luk küspe zayiatı önlenecek”

Küspe olarak isimlendirilen yaş pancar posası, pancar içindeki şeker alındıktan sonra ortaya çıkıyor. Besin bedeli ve gücü yüksek posa, alternatif eserlere nazaran epey maliyetli. Küspenin mevcut saklanma yolu sebebiyle bunu yiyen hayvanlar büyük ziyan görüyor. Biz bunu önleyip özel paketleme sistemine geçeceğiz. Böylelikle yıllık yüzde 30’luk küspe zayiyatı önleneceği üzere, her yıl 750 bine ulaşan buzağı vefatlarını de hazırlayacağımız karışım ve rasyonlar ile yüzde 15 azaltmayı hedefliyoruz. Piyasada üretilen yaklaşık 6 milyon ton küspenin 2.5 milyon tonunu Türkşeker üretiyor. Tesellüm edilen pancarın yüzde 20’si bedelsiz olarak çiftçimize veriliyor. Geçmiş devir uygulamalarda, çiftçi istihkak küspesini çok düşük fiyatlarla satmak zorunda kalıyordu. Biz artık bu eserleri bedelinden alarak, hem onların kazanmasını sağlayacağız, hem de eseri daha iyi değerlendireceğiz.

Şirkette isim değişikliği bu hafta yapılıyor

Mücahit Alkan: “Mevcut VKT (Vakıf Katılım) Tarım AŞ, Türkşeker Tarım AŞ haline gelecek. Özelleştirme kapsamında olduğumuz için, bizim şirket kurma yetkimiz yok. Şirketi birinci etapta Vakıf Iştirak kurdu. Daha sonra Cumhurbaşkanlığı kararı ile yüzde 49’unu Özelleştirme Yönetimi devraldı, Türkşeker olarak biz de bu yüzde 49’u aldık. Geçtiğimiz hafta idaresi devraldık, şu an isim değişikliği yapacağız.”

“Türkiye’nin yüzde 10’unda kontratlı tarım planlıyoruz”

Temel olarak, Türkiye’nin yüzde 10’unda kontratlı tarım yapmayı planlıyoruz. Tohumda olduğu üzere gübrede de toplu alım gücünü kullanacağız. Bugün ülkemizde kimyasal gübre kullanımı fazla ve toprağın sürdürülebilirliği zedeleniyor. Bu nedenle organomineral gübre kullanımını artırarak, vakitle kimyasal gübre kullanımını minimize etmeyi öngörüyoruz. Yakında Özbekistan’a gideceğiz, direkt gübreyi getirip asgarî kâr marjıyla piyasaya uygun halde sunalım istiyoruz. Gübreyi piyasaya uygun fiyatla ve erken devirde sunmak çok kıymetli. Gübre tarafında sağlıklı bir çalışma olmayınca çiftçimizin maliyetleri yükseliyor. Girdi maliyetleri düşsün ki dönem sonunda fiyat artışı da artırım beklentisi de düşsün.

Tüm kurumların sahiplenmesi…
Ferit PARLAK

Siyasi parti programlarında görüyor/okuyor; karar alıcılardan da dinliyoruz…

★ ★ ★

“Gençlere “üretim kültürü” tekrar kazandırılmalı.” “Üreticinin maliyetleri düşürülmeli, çıkarı artırılmalı…”

“Üretimde verimlilik yükseltilmeli…”

“Kaliteli eser, uygun fiyata tüketebilmek…”

“Atıl bıraktığımız arazi, güneş, su, rüzgâr üzere potansiyellerimiz iktisada kazandırılmalı…”

★ ★ ★

Şeker Kurumu’nun “kısa vadeli” yatırım programının amaçlarını de oluşturan bu başlıkları, tüm kurum/kuruluşlarımızın sahiplendiği gün, “dövizden faize, enflasyondan işsizliğe” tüm makro problemlerin tahlili için adım atmış olacağız…

ETİKETLER: , , , ,
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.