ALTIN 443,14
DOLAR 6,9761
EURO 8,2196
BIST 9,1211
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 30°C
Az Bulutlu

GEKAP ertelenmeli uygulama yeniden düzenlenmeli

14.07.2020
17
A+
A-

TÜRMOB UMUMI LIDERI EMRE KARTALOĞLU  Gelecek kuşaklara daha yaşanılır bir Dünya bırakmak ve global iklim değişikliğinin önlenmesi gayesiyle …

TÜRMOB UMUMI LIDERI EMRE KARTALOĞLU 

Gelecek kuşaklara daha yaşanılır bir Dünya bırakmak ve global iklim değişikliğinin önlenmesi gayesiyle Etraf Kanunu’na eklenen Geri Kazanım Iştirak Üleşi başlıklı Ek Husus 11 ile yurt içinde piyasaya arz edilen eserlerden poşetler için satış noktalarından, vesair eserler için piyasaya süren/ithalatçılardan geri kazanım iştirak hissesi (GEKAP) öğrenim edileceği istikametinde düzenleme yapılmıştı.

Bu düzenleme plastik poşetler için 1 Ocak 2019 tarihinde; lastik, akümülatör, pil, madeni yağ, bitkisel yağ, elektrikli ve elektronik eşya, ilaç, plastik ambalaj, metal ambalaj, cam ambalaj, ahşap ambalaj içinse 1 Ocak 2020 tarihinde başlamıştı. Fakat pratikte karşılaşılan problemler, kimi hususların tekrar değerlendirilmesini gerektiriyor.

Başlangıçta GEKAP’ın Etraf ve Şehircilik Bakanlığı haber süreç alt yapısı ile beyan ve öğrenim edileceği yanında düzenleme yapılmış olmasına karşın 1 Ocak 2019 tarihinde pratik başladığı halde Bakanlığın alt yapısının şimdi hazır olmaması ve ayrıyeten getireceği iş yükü de dikkate alınarak bu salahiyet Kaynak ve Maliye Bakanlığına devredilmişti. Bir mühlet sonra yeniden getirdiği iş yükü dikkate alınarak Kaynak ve Maliye Bakanlığı’nca beyan vadeleri de uzatılmıştı.

Tatbikin başlamasından sonra çıkan problemlerin çözülmesi için Yönetmelik, Bildirim, Yordam ve Esaslar ismi altında Etraf ve Şehircilik Bakanlığı ile Kaynak ve Maliye Bakanlığı’nca muhtelif idari düzenlemeler gerçekleştirildi.

Bu düzenlemelerden Yönetmelik ve Bildiriler, Resmi Gazete’de yayımlanırken Etraf ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan Yöntem ve Esaslar, yalnızca Bakanlığın internet sahifesinin duyurular kısmında yayımlandı. Bu nedenle uygulayıcıların çoğunluğunun Metot ve Esaslar ismi altında yapılan düzenlemelerden vaktinde haberi olmuyor yahut hiç haberi olmuyor. Meğer yalnızca Bakan onayı ile çıkarılan Yordam ve Esaslar mevzuya ait yeni kurallar getirdiği için bunlarında Resmi Gazete’de yayımlanan cinste idari düzenleme olması daha akıllıca olacaktır. Sair taraftan şekilsel açıdan yapılan bu değerlendirmenin ötesinde hususun ayrıyeten üzerinde durulması gereken içerik boyutu da bulunmaktadır.

Etraf ve Şehircilik Bakanlığı Etraf Idaresi Umum Müdürlüğünce Bakanlığın internet sitesinde duyurular kısmında en son 29 Haziran 2020 tarih ve 132882 sayılı yazı ile Geri Kazanım Iştirak Hakkı Ait Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Metot ve Esaslar yayımlandı.

Laf konusu Yöntem ve Esaslar ile daha evvel yeniden tıpkı yolla 7 Şubat 2020 tarihinde Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan Adap ve Esaslarda değişiklikler yapılmıştı. Fakat bahse ait en kıymetli nokta, Bakanlığın bu düzenleme ile Kanun ve velev Yönetmelik kararını genişletici tahlil yapması olmuştur.

Geri kazanım iştirak hissesi; devletin egemenlik gücüne dayanarak ve zoralım yoluyla alınan bir gelir çeşidi olduğu için geniş manada vergi tarifi içerisinde nokta alır. Örneğin geri kazanım iştirak hissesi ile düzenlemelere uyulmamasının ağır yaptırımları bulunmaktadır.

Bu noktada normlar hiyerarşi gereği kanunlar anayasaya, yönetmelikler yasaya karşıt kararlar içeremeyecekleri üzere, daraltıcı yahut genişletici icmal da getiremezler. Yönetim hukuku teorisine nazaran isimsiz düzenleyici süreç niteliğindeki Geri Kazanım Iştirak Üleşi Ait Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Yol ve Esasların da Etraf Kanunu’na ve Anayasası’nın 73’üncü unsurunda vücut bulan vergilerin kanuniliği unsuruna karşıtlık oluşum edemeyeceği, bir öbür deyişle kanunda açıkça söz edilmedikçe yönetmelik tatbikine dair adap ve esaslarla, pratiğin açıklayıcı örneklerle desteklenerek netleştirilmesi ismine vergi salınamayacağıdır. Gelgelelim Etraf ve Şehircilik Bakanlığı kimin vergi mükellefi olacağına kimin mükellef olmayacağına da karar vermektedir.

Örneğin Bakanlıkça çıkarılan Tarz ve Esaslara nazaran bir mektebin; talebelerinin, çalışanının, ziyaretçilerinin tasarrufu için su sebilleri yerleştirerek suyu tek tasarrufluk bardaklarla ikram etmesi halinde laf konusu mektep satış noktası olarak değerlendirilmediğinden su ikramında kullanılan tek tasarrufluk bardaklar ambalaj olarak tanımlanmayıp geri kazanım iştirak hakkı pratiği kapsamı dışında tutulmaktadır. Fakat faaliyet konusu yalnızca konfeksiyon eserleri satışını gerçekleştirmek olan bir gerçek/tüzel kişinin müşterilerine tek tasarrufluk bardaklar ile sıcak/soğuk içecek ikramı yapması durumunda, bu gerçek/ hükmî şahsı satış noktası olarak kabul edilmekte ve sıcak/soğuk içecek ikramında kullandığı tek tasarrufluk bardaklar için geri kazanım iştirak hakkı yükümlülüğünün bulunduğu belirtilmektedir.

Yeniden Tarz ve Esaslara nazaran alüminyum folyoların ve streç sinemaların ruloları, aklık kâğıdı ruloları, ipliklerin makaraları üzere satış noktalarında eserlerin satışa sunumu emeliyle kullanılan bobinler, makaralar, rulolar ve gibisi materyaller ambalaj olarak bedellendirilmektedir.

Halbuki ki Etraf Kanunu’nda yapılan düzenlemede Geri Kazanım Iştirak Payı’na kimlerin tabi olduğu açıkça söz edilmiştir. Buna nazaran, “Yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanuna ekli (1) sayılı listede konum alan eserlerden poşetler için satış noktalarından, vesair eserler için piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen fiyatta geri kazanım iştirak behresi öğrenim edilir.” Bu durumda Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’na nazaran birebir bahiste mektep satış noktası mükellef olarak kabul edilmezken faaliyet konusu yalnızca konfeksiyon eserleri satışını gerçekleştirmek olan bir gerçek/tüzel kişi birebir mevzuda mükellef olarak kabul edilmektedir. Bu örnekler çoğaltılabilir bu nedenle öz olarak Vergilerin Kanuniliği Prensibini ve Anayasa’nın 73’üncü hususunun 3’üncü fıkrasını hatırlamakta yarar vardır. “Vergi, fotoğraf, harç ve gibisi malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir yahut kaldırılır.”

Bahsin bir farklı noktası Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde, vergiler ile ilgili hizmetli ve yetkili Bakanlığın Kaynak ve Maliye Bakanlığı olmasına rağmen, Etraf Kanunu’na eklenen kararın tatbikine ait yönetmeliğin yöntem ve esaslar başlığı altında vergileme yapılmasıdır.

Başkaca tek tasarrufluk eserlere vergi getirilmesinin pandemi ile savaşa olumsuz tesirinin olacağı da dikkate alınmalıdır.

1 Ocak 2020 tarihinde yürürlüğe giren eserler için şimdi pratiğe hakim olunamamış, COVID-19 pandemisi binaenaleyh uygulayıcıların eğitimleri tamamlanamamıştır. Başkaca işletmeler, salgın münasebetiyle ekonomik gelişmelerden olumsuz etkilenmiştir. Bu nedenlerle, tatbikin 2020 yılından sonraya ertelenmesi konumunda olacaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.