ALTIN 397,18
DOLAR 6,8657
EURO 7,7543
BIST 8,6206
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Gök Gürültülü

FAO’nun Gıda Görünüm Raporundan “belirsizlik” çıktı

13.06.2020
22
A+
A-

“Gıda piyasaları, COVID-19 nedeniyle aylar sürecek belirsizlikle karşı zıdda kalacak.” Bu tespit, Birleşmiş Milletler Azık ve Tarım Örgütü’nün …

“Gıda piyasaları, COVID-19 nedeniyle aylar sürecek belirsizlikle karşı zıdda kalacak.”

Bu tespit, Birleşmiş Milletler Azık ve Tarım Örgütü’nün (FAO) son yayınladığı raporun sonucu niteliğinde.

Ancak FAO, raporda bir noktaya da daha dikkat çekiyor: “Tarım ve besin dalı, pandemi buhranına karşı gayri kesimlerden daha dirençli görünüyor.”

FAO’nun yayınladığı Besin Görünüm Raporu, yerkürenin en çok süreç gören besin eserlerinin (tahıllar, yağ bitkileri, et, süt eserleri, balık ve şeker) 2020-2021’deki üretim ve pazar eğilimlerini gösteren birinci iddiaları sunuyor.

FAO Ticaret ve Pazar Kısmı Yöneticisi Boubaken Ben Belhassen rapor hakkında şu değerlendirmeyi yapıyor: “COVID-19 pandemisinin tesirleri, FAO tarafından bedellendirilen tüm besin bölümlerinde farklı aşamalarda hissedildi. COVID-19 besin teminatı için önemli bir tehdit oluşturmuş olsa da umumi olarak, global perspektifteki tahlilimiz ziraî eser piyasalarının pandemiye karşı sair birçok bölümden daha esnek olduğunu kanıtladığını göstermektedir. Bu, uğraşın büyüklüğü ve bununla ilgili muazzam belirsizlikler nedeniyle, memleketler arası topluluğun tetikte ve gerektiğinde reaksiyon vermeye hazır olarak devam etmesi gerektiğini gösteriyor.”

Gelin isterseniz FAO’nun raporunda 2020/21 devrinde ana azık eserleri için öne çıkan temel eğilimler ve beklentilere birlikte göz atalım:

TAHIL

Pandeminin yarattığı belirsizliklere karşın, FAO’nun 2020/21 serisi için birinci iddiaları, rahat bir tahıl arz ve talep durumuna işaret ediyor. Erken beklentiler, 2020’de global tahıl üretiminin bir evvelki yılın rekorunu yüzde 2.6 geçtiğini gösteriyor.

2020/21’de yerküre tahıl ticaretinin, 2019/20’de yüzde 2.2 artarak (9.4 milyon ton) 433 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor ve tüm büyük tahılların ticaretinde beklenen artışla yeni bir rekor kırması bekleniyor.

ET

Yerküre yekun et üretiminin, hayvan marazları, COVID-19 ile ilgili pazar kesintileri ve kuraklıkların kalıcı tesirleri nedeniyle 2020’te yüzde 1.7 nispetinde düşeceği iddia ediliyor.

Milletlerarası et ticaretinin ortalama bir büyüme kaydetmesi olası. Çin’in yükselen gereksinimi nedeniyle yaşanacak bu büyüme 2019’dan çok daha yavaş bir büyüme olacak.

Milletlerarası et fiyatlarında, COVID-19 ile uğraş için alınan tedbirlere karşın tesirler, lojistik darboğazlar, global ithalat talebindeki önemli düşüş ve satılamayan eserler nedeniyle Ocak 2020’de yüzde 8.6 düşüş yaşanmıştı. En yüksek düşüşün yaşandığı koyun etini, sırasıyla kümes hayvanları, domuz ve sığır etindeki keskin düşüşler izlemişti.

BALIK

COVID-19 salgını bu yıl başta taze eserler ve tanınan restoranlar olmak üzere deniz eserleri pazarlarını ağır biçimde etkilemeye devam edecek. Tedarik tarafında, balıkçılık filoları boşta yatıyor ve kültür balıkçılığı üreticileri depolama maksatlarını kıymetli ölçüde azalttı.

Salgın, mahsusen global karides ve somon üretimini önemli halde vurmaya hazırlanıyor. Asya’da umumiyetle Nisan ayında başlayan karides yetiştiriciliği serisi, artık Haziran ve Temmuz ayına kadar ertelendi. Örneğin Hindistan’da çiftlik karidesi üretiminin yüzde 30-40 düşmesi bekleniyor.

Ayrıyeten hem taze hem de dondurulmuş karides için yerküre çapında talep değerli ölçüde azalırken, somon talebinin 2020 yılında en az yüzde 15 orantısında düşmesi bekleniyor. Perakende satış, mahsusen, taze somon ve alabalık büyük ölçüde düştü ve bunun bir vade bu halde kalacağı beklenmekte.

ŞEKER

2019-2020’de yerküre şeker üretiminin arka arda 2. yılda düşerek ve üç yıl içinde birinci sefer iddiası global tüketim seviyesinin altına inmesi bekleniyor.

Birtakım klâsik ithalatçı memleketlerde düşük fiyatlar ve stokların tekrar yapılandırılmasıyla takas şekerinin genişlemesi öngörülüyor.

Şimdiye kadar, 2019/20 serisi için global bir şeker üretimi açığı beklentisi, 2017 ortalarından bu yana düşen ve yerküre üreticilerinin büyük çoğunluğu için varsayımı üretim maliyetlerinin altında olan milletlerarası şeker fiyatlarını desteklemek için çok az şey yaptı.

SÜT

COVID-19 salgınının neden olduğu piyasa aksaklıklarına karşın, yerküre süt üretimi dayanıklılık gösteriyor ve muhtemelen 2020’de yüzde 0.8 büyüyecek. Bununla birlikte, yerküre süt eserleri ihracatının ithalat talebini azaltarak yüzde 4 daralması bekleniyor.

YAĞ BİTKİLERİ

Oburlarının yanı sıra, salgına bağlı bastırılmış talep beklentilerine karşın, FAO’nun yağlı tohumlar ve elde edilen eserler için son 2019/20 iddiaları, üretimdeki bariz bir daralmanın tetiklediği sıkılaşan global arz-talep durumuna işaret ediyor.

2020-2021 için süreksiz kestirimler, arzın talebe nazaran dar kalabileceğini gösteriyor.

FAO, çokca sorulan ve merak edilen bir soruya da cevap arıyor.

COVID-19: Yerküre global sağlık bunalımından global besin buhranına mi gidiyor?

Raporda, mevcut COVID-19 sağlık buhranını 2007-2009 buhranlarıyla karşılaştıran, devletler ve azık eserleri arasındaki farklılıkları ile toplulukları belirleyen ve pandeminin memleketler arası besin pazarlarına odaklanarak mevcut ve mümkün tesirlerini inceleyen şahsi bir makalesi var.

Ayrıyeten, bulaşma nispetleri denetim edilmemiş olsa bile, pazarın işleyişini olağana nasıl döndüreceği konusunda bilgilendirici bir kıyaslama sağlıyor.

Bu özellik, 2007-08 global azık fiyatı buhranına kıyasla, yerkürenin global besin üretimi beklentileri olumlu, yüksek stoklar, milletlerarası azık fiyatlarının düşük ve ticaretin daha ziyade ithalatçı ve ihracatçı devlet ile daha iyi olduğu sonucunu ortaya çıkarıyor. Başkaca, karar alıcılar artık global buhranlarla başa çıkma konusunda daha deneyimli, daha haberli ve hazırlıklı.

FAO Azık Fiyat Endeksi yükselme eğiliminde

Rapor, FAO Azık Fiyat Endekslerinde, bilhassa de her ayın birinci Perşembe günü yayınlanan memleketler arası azık piyasalarındaki fiyat gelişmelerinde yaygın bir gösterge olarak görülen aylık FAO Besin Fiyat Endeksinde (FFPI) iyileştirmeler olduğunu duyurdu.

FFPI’daki revizyonlar arasında 2002-2004-2014-2016 yılları arasında yine temellendirilmesi ve kapsamının genişletilmesi 73 ila 95 fiyat teklifi arasında taraf alıyor. FAO, revize edilmiş FFPI’yi Temmuz ayından itibaren yayınlayacak.

İrfan Donat

Bloomberg HT Tarım Editörü

idonat@bloomberght.com

ETİKETLER: , , , ,
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.